Etiketten en verpakkingen lezen

Etiketten en verpakkingen lezen. 

Bij een gezond voedingspatroon gaat de voorkeur uit naar producten die in de Schijf van Vijf staan. Producten die buiten de Schijf van Vijf vallen, dienen met mate genomen te worden. Dit is, omdat producten buiten de Schijf van Vijf vaak te veel verzadigd vet, suiker, zout of calorieën bevatten en weinig tot geen gezondheidsvoordelen leveren.

Er is in Nederland een ruime keuze aan allerlei voedingsmiddelen voorhanden en het is niet altijd duidelijk of er sprake is van een gezonde keuze of niet. Een manier om hiermee om te gaan is het lezen van etiketten op de verpakking. Verpakkingen van voedingsmiddelen geven ons veel informatie over wat er in het product zit. Zo moet bijvoorbeeld altijd vermeld worden welke ingrediënten er in een product zitten, hoeveel calorieën een product bevat, uit hoeveel vet, eiwit, koolhydraten, suiker en zout een product bestaat, enzovoorts. Al deze informatie moet verplicht vermeld worden op de verpakkingen en is bedoeld om consumenten in staat te stellen een goede voedselkeuze voor zichzelf te maken.

Light producten

De light producten die in de schappen liggen, wekken vaak de indruk dat het gezonde keuzes zijn. Vaak is dit niet helemaal waar. Light frisdrank bijvoorbeeld levert misschien wel minder calorieën als de gewone variant, maar ze bevatten vrij weinig tot geen voedingsstoffen waar ons lichaam iets aan heeft. Andere lightproducten, zoals light worst en light chips zijn, ondanks dat ze misschien minder calorieën of minder vet bevatten als de gewone variant, nog steeds te vet of te calorierijk. Nog steeds denken mensen bij het nemen van light producten dat ze goede keuzes maken. Door veel producten uit het voedingspatroon te vervangen voor light producten, kan het huidige voedingspatroon voortgezet worden zonder al te veel veranderingen. En op die manier komen er natuurlijk minder calorieën binnen. Dit zou een bijdrage kunnen leveren aan het gewichtsverlies, maar voor de gezondheid is het beter om deze producten te vervangen voor natuurlijke producten die meer belangrijke voedingsstoffen bevatten.

De voorkeur

De voorkeur gaat uit naar producten met zo weinig mogelijk ingrediënten. Het liefst natuurlijke producten, waar niets aan is bewerkt. Denk aan groenten, fruit, peulvruchten, zilvervliesrijst, verse kruiden, vers vlees, vis, kip, eieren. Dit zijn producten waar geen ingrediënten aan worden toegevoegd. Sterker nog: het zijn ingrediënten.

Hoewel je met verse ingrediënten heel ver kunt komen, wat betreft het samenstellen van een lekkere en gezonde maaltijd, is het vaak makkelijker en sneller om voor producten te kiezen die al deels zijn samengesteld of bereid. Denk bijvoorbeeld aan soepen, sauzen, kruidenmengsels, gemarineerde producten en kant- en klaar producten. Overal worden ingrediënten aan toegevoegd zoals vet, zout en suiker om ze extra smakelijk te maken. Terwijl, wanneer je zelf alles vers zou bereiden, deze ingrediënten achterwege zou kunnen laten.

Mocht je voor het gemak kiezen voor bewerkte producten, kies dan voor producten waar zo min mogelijk vet, zout en suiker in zit. Te veel vet en suiker in de voeding is niet goed voor de gezondheid. Ze verhogen het caloriegehalte en teveel calorieën vergroot de kans op overgewicht. Hoewel zout een voedingsstof is die geen energie levert, kan je toch zwaarder worden van het eten van teveel zout. Dit komt omdat te veel zout het vochtbalans verstoord in het lichaam: het lichaam zal meer vocht vasthouden na een zoute maaltijd. Daarbij komt dat te veel zout schadelijk kan zijn voor de bloedvaten, omdat het de bloeddruk kan verhogen. Door gezond en gevarieerd te eten en bewust om te gaan met het zoutgebruik, krijgen we voldoende en niet te veel zout binnen. Wie veel bewerkte producten neemt, heeft een grotere kans op een te hoge zoutinname.

Waar op letten bij het lezen van etiketten:

  • Let op de hoeveelheid ingrediënten. Zitten er heel veel ingrediënten in een product, dan zijn deze producten vaak niet bevorderlijk voor de gezondheid.
  • Let op de hoeveelheid calorieën. Bevat een product erg veel calorieën, dan weet je dat je er niet te veel van moet eten of drinken.
  • Let op de hoeveelheid verzadigd vet. Verzadigd vet is het zogenaamde ‘slechte vet’. Dit zorgt ervoor dat het cholesterol gehalte stijgt in het bloed, wat schadelijk is voor de gezondheid. Zorg altijd dat een product meer onverzadigd vet bevat en zo min mogelijk verzadigd vet.
  • Let op suikers. Suiker wordt aan heel veel producten toegevoegd. Suiker zorgt voor een snelle stijging van de bloedsuikerspiegel en een te hoge bloedsuikerspiegel is een belasting voor het lichaam. Te vaak en te veel suiker eten is niet goed voor de gezondheid. Omdat suiker niet goed is voor je, hebben fabrikanten van voedingsmiddelen allerlei verschillende benamingen voor suiker op de verpakking gezet. Een aantal voorbeelden zijn: sucrose, sacharose, glucose, maltose, dextrose, fructose, glucosesiroop, etc.

En laat je ook niet verleiden door allerlei mooie plaatjes of loze kreten op de verpakking. Een goed voorbeeld zijn vruchtendranken met mooie plaatjes van aardbeien erop. Terwijl het product in werkelijkheid maar slechts 1% echte aardbei bevat. En als er mooie spreuken op de verpakkingen staan als: bron van vezels, goed voor de weerstand, ambachtelijk gemaakt, vers, natuurlijk, etc., dan lijkt het erop dat deze producten goed voor ons zijn. Vaak zijn dit alleen maar lokkertjes om mensen te verleiden deze producten te kopen. Ambachtelijk gebakken brood komt net zo goed uit een fabriek vandaan.

We weten vaak wel welke producten goed voor ons zijn en welke niet. Ben je er niet helemaal zeker van, check dan altijd even de verpakking. Hoewel het misschien een hoop tijd kost om bij elk product eerst de verpakking te bestuderen, raad ik het toch aan om te doen. Hoe meer kennis je hebt van bepaalde voedingsmiddelen en waaruit ze bestaan, hoe makkelijker het namelijk wordt om verantwoorde keuzes te maken.